DOANH SỐ VÀ DOANH THU LÀ GÌ? PHÂN BIỆT, CÁCH TÍNH VÀ VÍ DỤ THỰC TẾ

07/10/2026

doanh số khác gì doanh thu

Doanh số và doanh thu là hai chỉ số quan trọng, thường được sử dụng để đánh giá tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, hai khái niệm này không hoàn toàn giống nhau và việc nhầm lẫn có thể dẫn đến sai lệch khi đánh giá hiệu quả bán hàng. Vậy doanh số và doanh thu là gì, được tính như thế nào và khác nhau ra sao? Cùng tìm hiểu chi tiết qua bài dưới đây để biết cách theo dõi và quản lý hai chỉ số này hiệu quả hơn.

1. Doanh số là gì? Công thức tính doanh số

Doanh số là tổng giá trị hàng hóa, sản phẩm hoặc dịch vụ mà doanh nghiệp bán ra trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là một trong những chỉ số thường được sử dụng để đánh giá tình hình bán hàng và mức độ tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp.

Doanh số có thể được theo dõi theo nhiều khoảng thời gian khác nhau như ngày, tuần, tháng, quý hoặc năm. Doanh nghiệp cũng có thể phân tích doanh số theo từng sản phẩm, nhóm hàng, nhân viên, cửa hàng hoặc khu vực để đánh giá hiệu quả bán hàng.
 

công thức tính doanh số - Phần mềm Niềm Tin


Công thức tính doanh số:

Doanh số = Số lượng sản phẩm bán ra × Giá bán

Ví dụ: Một cửa hàng bán được 200 sản phẩm với giá 500.000 đồng/sản phẩm. Khi đó:

Doanh số = 200 × 500.000 = 100.000.000 đồng

Như vậy, doanh số bán hàng của cửa hàng trong khoảng thời gian đó là 100 triệu đồng.

Tuy nhiên, doanh số cao chưa chắc đã phản ánh đầy đủ hiệu quả kinh doanh. Doanh nghiệp cần kết hợp theo dõi thêm doanh thu, chi phí và lợi nhuận để có đánh giá chính xác hơn.

2. Doanh thu là gì? Công thức tính doanh thu

Doanh thu là tổng giá trị doanh nghiệp thu được từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ và các hoạt động kinh doanh khác trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là chỉ số quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá quy mô hoạt động và kết quả kinh doanh trong từng giai đoạn.
 

phân biệt doanh số và doanh thu


Khi theo dõi doanh thu, doanh nghiệp có thể phân tích theo từng sản phẩm, đơn hàng, nhóm khách hàng hoặc thời gian để biết nguồn doanh thu đến từ đâu và hoạt động bán hàng đang tăng hay giảm.

Công thức tính doanh thu:

Có thể hiểu đơn giản:

Doanh thu = Tổng tiền bán hàng – Các khoản giảm trừ doanh thu

Trong đó, các khoản giảm trừ doanh thu có thể bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại.

Ví dụ: Một doanh nghiệp có tổng tiền bán hàng trong tháng là 500 triệu đồng. Trong đó, khách hàng được hưởng 20 triệu đồng tiền chiết khấu và có 10 triệu đồng hàng bán bị trả lại.

Doanh thu = 500 – 20 – 10 = 470 triệu đồng

Như vậy, doanh thu của doanh nghiệp trong tháng là 470 triệu đồng.

Việc theo dõi doanh thu thường xuyên giúp doanh nghiệp nắm được tình hình bán hàng, so sánh kết quả giữa các giai đoạn và có cơ sở đưa ra những quyết định kinh doanh phù hợp.
>>> Có thể bạn quan tâm: Cách thu hồi công nợ các doanh nghiệp thường áp dụng

3. Doanh số và doanh thu khác nhau như thế nào?

Doanh số và doanh thu đều phản ánh kết quả bán hàng của doanh nghiệp nhưng không hoàn toàn giống nhau. Doanh số thường tập trung vào tổng giá trị hàng hóa, sản phẩm hoặc dịch vụ được bán ra, trong khi doanh thu phản ánh số tiền doanh nghiệp ghi nhận từ hoạt động kinh doanh sau khi xem xét các khoản giảm trừ.

Có thể phân biệt doanh số và doanh thu dựa trên một số tiêu chí sau:

 

Tiêu chí

Doanh số

Doanh thu

Khái niệm

Tổng giá trị hàng hóa, sản phẩm hoặc dịch vụ bán ra

Tổng giá trị doanh nghiệp thu được từ hoạt động kinh doanh sau khi xem xét các khoản giảm trừ

Mục đích theo dõi

Đánh giá tình hình và kết quả bán hàng

Đánh giá kết quả kinh doanh và nguồn thu của doanh nghiệp

Cách tính

Số lượng bán ra × Giá bán

Tổng tiền bán hàng – Các khoản giảm trừ doanh thu

Khoản giảm trừ

Thường được theo dõi theo giá trị bán hàng

Có thể bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại

Ứng dụng

Theo dõi hiệu quả bán hàng, sản lượng tiêu thụ

Phân tích tình hình kinh doanh, lập báo cáo và đánh giá kết quả hoạt động

 

Doanh số và doanh thu có thể bằng nhau không?

Trong một số trường hợp, doanh số và doanh thu có thể có cùng giá trị nếu doanh nghiệp không phát sinh các khoản giảm trừ liên quan đến hoạt động bán hàng. Tuy nhiên, khi có chiết khấu, giảm giá hoặc hàng bán bị trả lại, hai chỉ số này có thể khác nhau. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào doanh số để đánh giá tình hình kinh doanh mà cần theo dõi đồng thời cả doanh số và doanh thu, kết hợp với các chỉ số khác như chi phí và lợi nhuận để có cái nhìn đầy đủ hơn.

4. Doanh số cao có đồng nghĩa với doanh thu cao không?

Doanh số cao không đồng nghĩa với doanh thu cao. Hai chỉ số này có thể chênh lệch do các khoản giảm giá, chiết khấu thương mại hoặc hàng bán bị trả lại.

Ví dụ, doanh nghiệp có doanh số bán hàng 500 triệu đồng nhưng phát sinh 30 triệu đồng chiết khấu và 20 triệu đồng hàng bán bị trả lại. Khi đó, doanh thu chỉ còn 450 triệu đồng.

Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào doanh số để đánh giá hiệu quả kinh doanh. Việc theo dõi đồng thời doanh số, doanh thu và lợi nhuận sẽ giúp nhà quản lý có cái nhìn chính xác hơn về tình hình hoạt động của doanh nghiệp.

5. Cách quản lý và theo dõi doanh số, doanh thu hiệu quả cho các doanh nghiệp

Để quản lý doanh số và doanh thu chính xác, doanh nghiệp cần theo dõi số liệu bán hàng thường xuyên, hạn chế ghi chép thủ công và có hệ thống báo cáo rõ ràng. Với lượng đơn hàng và sản phẩm ngày càng lớn, sử dụng phần mềm quản lý bán hàng là giải pháp giúp doanh nghiệp kiểm soát số liệu nhanh chóng và chặt chẽ hơn.
 

Phần mềm bán hàng theo dõi chặt chẽ doanh số, doanh thu


Đặc biệt với các doanh nghiệp kinh doanh tôn, sắt, thép, việc quản lý không chỉ dừng ở doanh thu mà còn liên quan đến số lượng, quy cách, đơn vị tính, tồn kho và công nợ. Phần mềm Niềm Tin giúp doanh nghiệp quản lý tập trung các hoạt động này trên một hệ thống.

Một số cách Phần mềm Niềm Tin hỗ trợ quản lý doanh số, doanh thu hiệu quả:

  • Theo dõi doanh số theo từng đơn hàng: Dễ dàng kiểm tra giá trị bán hàng, sản phẩm và khách hàng của từng đơn.

  • Quản lý doanh thu theo thời gian: Theo dõi doanh thu theo ngày, tháng, quý hoặc năm để nhanh chóng nắm bắt tình hình kinh doanh.

  • Theo dõi doanh số theo từng sản phẩm: Biết mặt hàng nào bán chạy, mặt hàng nào có doanh số thấp để chủ động điều chỉnh kế hoạch nhập và bán hàng.

  • Quản lý hàng hóa đặc thù tôn, sắt, thép: Hỗ trợ quản lý theo nhiều đơn vị như tấm, cây, mét, kg, mét dài, m², phù hợp với đặc thù kinh doanh vật liệu.

  • Kiểm soát nhập – bán – tồn kho: Dữ liệu bán hàng được cập nhật tức thì, giúp doanh nghiệp theo dõi lượng hàng đã bán, hàng còn tồn và hạn chế chênh lệch số liệu.

  • Theo dõi công nợ khách hàng: Quản lý các khoản phải thu và tuổi nợ, doanh nghiệp chủ động kiểm soát dòng tiền từ hoạt động bán hàng.

  • Tự động tổng hợp báo cáo: Các số liệu phát sinh được cập nhật trên phần mềm và tổng hợp thành các báo cáo như lãi đơn hàng, lãi lỗ theo sản phẩm, kết quả kinh doanh, xuất nhập tồn, tồn kho, thu chi, lợi nhuận…

  • Theo dõi tình hình kinh doanh mọi lúc: Chủ doanh nghiệp có thể nắm bắt doanh số, đơn hàng, công nợ và các báo cáo quan trọng mà không phải mất nhiều thời gian tổng hợp số liệu thủ công. Phần mềm sử dụng mượt mà trên điện thoại.

Đăng ký dùng thử Niềm Tin ngay​

Nhờ quản lý tập trung trên một hệ thống, các doanh nghiệp có thể kiểm soát doanh số, doanh thu, hàng hóa và công nợ chặt chẽ hơn, đồng thời có số liệu kịp thời để đưa ra quyết định kinh doanh phù hợp.

Kết luận

Doanh số và doanh thu đều là những chỉ số quan trọng giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình bán hàng và đánh giá hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, hai khái niệm này có sự khác biệt và cần được theo dõi riêng để có cái nhìn chính xác về kết quả kinh doanh.

Thay vì tổng hợp số liệu thủ công trên sổ sách hoặc Excel, doanh nghiệp có thể sử dụng phần mềm quản lý để tự động cập nhật, theo dõi doanh số, doanh thu và các báo cáo liên quan. Với đặc thù kinh doanh tôn, sắt, thép, Phần mềm Niềm Tin giúp quản lý đồng bộ từ bán hàng, hàng tồn kho, công nợ đến doanh thu và lợi nhuận, giúp chủ doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt tình hình kinh doanh và kiểm soát hoạt động hiệu quả hơn.

Nếu doanh nghiệp của anh chị đang cần một giải pháp quản lý bán hàng chuyên sâu cho tôn, sắt, thép, đăng ký dùng thử Phần mềm Niềm Tin để trải nghiệm trực tiếp các tính năng. Liên hệ hotline 0981 528 850 để được demo miễn phí!
>>> Có thể bạn quan tâm: Cách đặt mã hàng hóa